جوشن کبیر
جهت برکت و ایمنی شخص از بلایا و نیز دفع ضرر مثل آتش سوزی و سرقت منزل
در حدیثی که از امام کاظم (علیه السلام) نقل شده این دعا را سری از اسرار خدای عزوجل بیان می فرماید که جبرئیل در روز جنگ اُحُد برای پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) این دعا را از طرف خدای متعال می آورد و عرض می کند: «ای محمد! خدای تبارک و تعالی از همه چیز تو را سلام می رساند و تو را به تحیت و تعظیم مخصوص می گرداند و می فرماید: از بدن خود این جوشن را بیرون کن و دور ساز و در عوض آن این دعا را قرائت نما. پس هرگاه این دعا را بخوانی و آن را با خود نگاه داری؛ مثل زره بر بدن تو خواهد بود». طبق تعبیری که در کتاب بحارالانوار آمده: وَ مَنْ كَتَبَ فِي رَقِ غَزَالٍ أَوْ كَاغَذٍ وَ حَمَلَهُ كَانَ آمِناً مِنْ كُلِّ شَيْءٍ» این نتیجه به دست می آید که نوشتن این دعا روی پوست آهو و همراه نمودن با خود، شخص را از همه ضررها و بلایا ایمن می گرداند. همچنین در کتاب “مهج الدعوات” تعبیری هست که می فرماید: «هرکس که این دعا را بخواند یا آنرا همراه خود نگاه دارد؛ ثواب بسیاری برایش نوشته می شود»
در ادامه این حدیث تعبیر بسیار والایی در شان و منزلت این دعا آمده که: «خوشا به حال کسی که به این دعا و ثواب آن اعتقاد داشته باشد و وای و بسیار وای بر کسی که این دعا را منکر باشد و کفران ورزیده باشد و به این دعا اعتقاد نداشته باشد». در شرح این حدیث چنین آمده که پس از اینکه پيغمبر (صلى الله عليه و آله) فضایل این دعا را شنید، فرمودند كه: «اى برادر من جبرئيل به تحقيق كه مرا به سوى اين دعا به شوق انداختى. پس جبرئيل گفت: اى محمّد اين دعا را مياموز مگر مؤمنى كه آن را مستحق و شايسته باشد كه در آموختن آن سستى و كاهلى نكند و آن را خوار نشمارد و چون اين دعا را بخواند بايد كه با نيّتى خالص بخواند و چون اين دعا را بر خود ببندد بايد كه با طهارت باشد، از جهت آنكه دست نمى رساند به اين مگر پاكيزگان».
برای استفاده از دعای جوشن کبیر آداب و شرایطی بیان می گردد که در جهت تاثیرگذاری هرچه بیشتر آن توصیه ما این است که رعایت شود. این آداب چنین اند:
- 1- وضو داشتن و رو به قبله بودن در موقع نگارش حرز
- 2- نوشتن صحیح و درست متن دعا بر روی پوست آهو در صورت شرط بودن در روایت
- 3- همراه نمودن دائمی این دعا با خود به هر نحو ممکن یا قرار دادن در منزل( بسته به خاصیت مورد استفاده)
- 4- رعایت احترام قلبی و داشتن اعتقاد زیاد نسبت به تاثیرات آن
- 5- رعایت تقوای الهی و همسو شدن با دعا و در نتیجه تاثیرگذاری بیشتر آن
- 6- لزوم داشتن طهارت شخصِ همراه کننده در مواقع همراهی دعا مقدمتا برای جلب مواهب معنوی دعا
- مهج الدعوات، صفحه 363 به ذکر این دعا پرداخته است.
- کفعمی در کتاب های مصباح، صفحه 348 و البلد الامین صفحه 402، فقط متن دعای جوشن کبیر را آورده و به خواص آن هیچ اشاره ای نکرده است.
- مفاتیح الجنان، صفحه 172.
خواص و فضائل دعای جوشن کبیر طبق روایت
1- امنیت برای پیامبر و امت ایشان در صورت خواندن« فَهُوَ أَمَانٌ لَكَ وَ لِأُمَّتِكَ»
2- برکات خواندن موقع خروج از منزل و حمل آن« فَمَنْ قَرَأَهُ عِنْدَ خُرُوجِهِ مِنْ مَنْزِلِهِ أَوْ حَمَلَهُ»:
- محافظت خدا از وی « حَفِظَهُ اللَّهُ»
- وجوب بهشت بر او « وَ أَوْجَبَ الْجَنَّةَ عَلَيْهِ»
- توفیق عمل صالح« وَ وَفَّقَهُ لِصَالِحِ الْأَعْمَالِ»
- برابر با خواندن کتب اربع « وَ كَانَ كَأَنَّمَا قَرَأَ الْكُتُبَ الْأَرْبَعَ»
- به ازای هر حرف دو زوجه به او داده می شود « وَ أُعْطِيَ بِكُلِّ حَرْفٍ زَوْجَتَيْنِ فِي الْجَنَّةِ»
- به ازای هر حرف دو خانه به او داده می شود «وَ بَيْتَيْنِ مِنْ بُيُوتِ الْجَنَّةِ»
- و... « أُعْطِيَ مِثْلَ ثَوَابِ إِبْرَاهِيمَ وَ مُوسَى وَ عِيسَى وَ ثَوَابِ خَلْقٍ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ فِي أَرْضٍ بَيْضَاءَ خَلْفَ الْمَغْرِبِ يَعْبُدُونَ اللَّهَ تَعَالَى وَ لَا يَعْصُونَهُ طَرْفَةَ عَيْنٍ قَدْ تَمَزَّقَتْ جُلُودُهُمْ مِنَ الْبُكَاءِ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ لَا يَعْلَمُ عَدَدَهُمْ إِلَّا اللَّهُ وَ مَسِيرَةُ الشَّمْسِ فِي بِلَادِهِمْ الْأَرْبَعُونَ يَوْماً يَا مُحَمَّدُ وَ إِنَّ الْبَيْتَ الْمَعْمُورَ فِي السَّمَاءِ السَّابِعَةِ يَدْخُلُهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَ يَخْرُجُونَ مِنْهُ وَ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُعْطِي لِمَنْ قَرَأَ هَذَا الدُّعَاءَ ثَوَابَ تِلْكَ الْمَلَائِكَةِ وَ يُعْطِيهِ ثَوَابَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
3- عدم سرقت و آتش سوزی در صورت نوشتن و قرار دادن در منزل« وَ مَنْ كَتَبَهُ وَ جَعَلَهُ فِي مَنْزِلِهِ لَمْ يُسْرَقْ وَ لَمْ يَحْتَرِقْ»
4-ایمنی در صورت نوشتن این دعا روی پوست آهو و همراه نمودن با خود، از همه ضررها و بلایا « وَ مَنْ كَتَبَ فِي رَقِ غَزَالٍ أَوْ كَاغَذٍ وَ حَمَلَهُ كَانَ آمِناً مِنْ كُلِ شَيْءٍ»
5-بهره بردن از ثواب شهدا در صورت دعا با آن« مَنْ دَعَا بِهِ ثُمَّ مَاتَ مَاتَ شَهِيداً وَ كُتِبَ لَهُ ثَوَابُ تِسْعِمِائَةِ أَلْفِ شَهِيدٍ مِنْ شُهَدَاءِ بَدْرٍ وَ نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهِ وَ أَعْطَاهُ مَا سَأَلَهُ»
6-شفای هر مرض از جمله جنون و جذام و برص در صورت خواندن هفتاد مرتبه« وَ مَنْ قَرَأَهُ سَبْعِينَ مَرَّةً بِنِيَّةٍ خَالِصَةٍ عَلَى أَيِّ مَرَضٍ كَانَ لَزَالَ مِنْ جُنُونٍ أَوْ جُذَامٍ أَوْ بَرَصٍ»
7-بهره مندی از برکات زیاد در صورت نوشتن بر کفن برای میت «وَ مَنْ كَتَبَ فِي جَامٍ بِكَافُورٍ أَوْ مِسْكٍ ثُمَّ غَسَلَهُ وَ رَشَّهُ عَلَى كَفَنِ مَيِّتٍ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي قَبْرِهِ أَلْفَ نُورٍ وَ آمَنَهُ مِنْ هَوْلِ مُنْكَرٍ وَ نَكِيرٍ وَ رَفَعَ عَنْهُ عَذَابَ الْقَبْرِ وَ بَعَثَ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ إِلَى قَبْرِهِ يُبَشِّرُونَهُ بِالْجَنَّةِ وَ يُؤْنِسُونَهُ وَ يَفْتَحُ لَهُ بَاباً إِلَى الْجَنَّةِ وَ يُوَسِّعُ عَلَيْهِ قَبْرَهُ مَدَى بَصَرِهِ وَ مَنْ كَتَبَهُ عَلَى كَفَنِهِ اسْتَحْيَا اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يُعَذِّبَهُ بِالنَّارِ
8-فضیلت های این دعا« وَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى كَتَبَ هَذَا الدُّعَاءَ عَلَى قَوَائِمِ الْعَرْشِ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ الدُّنْيَا بِخَمْسِينَ أَلْفَ عَامٍ»
9-بردن ثواب لیله القدر در صورت خواندن آن در شب اول رمضان «وَ مَنْ دَعَا بِهِ بِنِيَّةٍ خَالِصَةٍ فِي أَوَّلِ شَهْرِ رَمَضَانَ أَعْطَاهُ اللَّهُ تَعَالَى ثَوَابَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ»
10-همچنین آفرینش هفتاد هزار فرشته تسبیح و تقدیس گو و قرار دادن ثواب آن برای خواننده دعا «وَ خَلَقَ لَهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يُسَبِّحُونَ اللَّهَ وَ يُقَدِّسُونَهُ وَ جَعَلَ ثَوَابَهُمْ لِمَنْ دَعَا بِهِ»
11-رفع حجب معنوی« يَا مُحَمَّدُ مَنْ دَعَا بِهِ لَمْ يَبْقَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ تَعَالَى حِجَابٌ»
12-استجابت دعا «وَ لَمْ يَطْلُبْ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى شَيْئاً إِلَّا أَعْطَاهُ»
13-و دیگر ثواب های آن که در روایت آمده است: «وَ بَعَثَ اللَّهُ إِلَيْهِ عِنْدَ خُرُوجِهِ مِنْ قَبْرِهِ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ فِي يَدِ كُلِّ مَلَكٍ زِمَامَةُ نَجِيبٍ مِنْ نُورٍ بَطْنُهُ مِنَ اللُّؤْلُؤِ وَ ظَهْرُهُ مِنَ الزَّبَرْجَدِ وَ قَوَائِمُهُ مِنَ الْيَاقُوتِ عَلَى ظَهْرِ كُلِّ نَجِيبٍ قُبَّةٌ مِنْ نُورٍ لَهَا أَرْبَعُمِائَةِ بَابٍ عَلَى كُلِّ بَابٍ سِتْرٌ مِنَ السُّنْدُسِ وَ الْإِسْتَبْرَقِ فِي كُلِّ قُبَّةٍ أَلْفُ وَصِيفَةٍ عَلَى رَأْسِ كُلِّ وَصِيفَةٍ تَاجٌ مِنَ الذَّهَبِ الْأَحْمَرِ تستطع [تَسْطَعُ] مِنْهُنَّ رَائِحَةُ الْمِسْكِ الْأَذْفَرِ فَيُعْطَى جَمِيعَ ذَلِكَ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ إِلَيْهِ بَعْدَ ذَلِكَ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ مَعَ كُلِّ مَلَكٍ كَأْسٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ بَيْضَاءَ فِيهَا شَرَابٌ مِنَ الْجَنَّةِ مَكْتُوبٌ عَلَى كُلِّ كَأْسٍ مِنْهَا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ هَدِيَّةٌ مِنَ الْبَارِئِ عَزَّ وَ جَلَّ لِفُلَانِ بْنِ فُلَانٍ وَ يُنَادِيهِ اللَّهُ تَعَالَى يَا عَبْدِي ادْخُلِ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ يَا مُحَمَّدُ وَ مَنْ دَعَا بِهِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَوْ مَرَّةً وَاحِدَةً حَرَّمَ اللَّهُ جَسَدَهُ عَلَى النَّارِ وَ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَ وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ مَلَكَيْنِ يَحْفَظَانِهِ مِنَ الْمَعَاصِي وَ كَانَ فِي أَمَانِ اللَّهِ تَعَالَى طُولَ حَيَاتِهِ وَ عِنْدَ مَمَاتِهِ»
14-در آخر این روایت توصیه به عدم تعلیم آن به کفار و غیر مومنین با تقوا شده است« يَا مُحَمَّدُ وَ لَا تُعَلِّمْهُ إِلَّا لِمُؤْمِنٍ تَقِيٍّ وَ لَا تُعَلِّمْهُ مُشْرِكاً فَيَسْأَلَ بِهِ وَ يُعْطَى قَالَ الْحُسَيْنُ ع أَوْصَانِي أَبِي ع بِحِفْظِهِ وَ تَعْظِيمِهِ وَ أَنْ أَكْتُبَهُ عَلَى كَفَنِهِ وَ أَنْ أُعَلِّمَهُ أَهْلِي وَ أَحُثَّهُمْ عَلَيْهِ وَ هُوَ أَلْفُ اسْمٍ وَ اسْمُ دُعَاءِ الْجَوْشَنِ الْكَبِيرِ مَرْوِيٌّ عَنِ النَّبِيِّ ص وَ هُوَ مِائَةُ فَصْلٍ كُلُّ فَصْلٍ عَشَرَةُ أَسْمَاء .
بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج91، ص: 382
